Σάββατο, 12 Ιουνίου 2010

Η ζωή μας στην εποχή του φθηνού ευρώ

http://4.bp.blogspot.com/_Y_B0CqD1lUY/SJ_pOjRYHII/AAAAAAAAAb0/gtDnFqRqBoA/s400/euro.jpgΧαμόγελα ικανοποίησης κρύβονται πίσω από τις εκφράσεις ανησυχίας για την πτωτική πορεία του ευρώ, σε πολλές χώρες της ευρωζώνης. Ειδικά μάλιστα στην Ελλάδα, η ικανοποίηση είναι πρόδηλη, καθώς το ευρώ προσφέρει επιτέλους στην ελληνική οικονομία το όπλο που χρειαζόταν και της είχε ως τώρα στερήσει: την υποτίμηση!
Η υποχώρηση της ισοτιμίας του ευρώ σε σχέση με το δολάριο κατά 21%, έναντι του υψηλού της προηγούμενης χρονιάς, κάνει τα ευρωπαϊκά προϊόντα και τις υπηρεσίες αυτομάτως φθηνότερα κατά το ίδιο ποσοστό για τους αγοραστές που χρησιμοποιούν δολάρια ή νομίσματα συνδεδεμένα με το δολάριο. Πρόκειται για μια ισχυρή ένεση ανταγωνιστικότητας, την οποία χρειαζόταν όλη η Ευρώπη, αλλά πάνω από όλους η Ελλάδα. Δεν είναι τυχαίο ότι ο γνωστός οικονομολόγος Ν. Ρουμπινί είπε πως η υποτίμηση αυτή ίσως είναι ο μόνος τρόπος για να αποτραπεί η διάλυση του ευρώ, βοηθώντας την Ελλάδα, την Ισπανία και την Ιταλία να ανακτήσουν την ανταγωνιστικότητά τους.

Αποτρέπει τη διάλυση
Η ειρωνεία είναι πως το ευρώ κατρακύλησε το τελευταίο διάστημα ακριβώς επειδή οι αγορές φοβήθηκαν- υποτίθεται- ότι η ευρωζώνη θα διαλυθεί μετά την αποτυχία της στο μέτωπο της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Τελικά, η κατρακύλα του ευρώ αποτρέπει- αν πιστέψουμε τον Ρουμπινί- τη διάλυση. Ωστόσο, η ιστορία δεν τελειώνει εδώ. Μόλις οι χώρες της ευρωζώνης άρχισαν, η μία μετά την άλλη, να εφαρμόζουν αυστηρά μέτρα λιτότητας για την αποκατάσταση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, οι αγορές επιτέθηκαν και πάλι στο ευρώ, για άλλο λόγο αυτή τη φορά: γιατί τα μέτρα λιτότητας θα επιδράσουν αρνητικά στην ανάπτυξη και, άρα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν θα προχωρήσει σύντομα σε αύξηση των επιτοκίων της.

Στην πραγματικότητα, αυτό που προκαλεί ανησυχία στους ιθύνοντες της ευρωζώνης, όπως υποστηρίζουν, δεν είναι η ισοτιμία του ευρώ αυτή καθεαυτή, αφού παραμένει υψηλότερη από τον μέσο όρο της ισοτιμίας από τη δημιουργία του το 1999, αλλά η ταχύτητα με την οποία υποχωρεί. Και αυτό γιατί υποδηλώνει έλλειψη εμπιστοσύνης στις προοπτικές της ευρωζώνης και αποσταθεροποίηση του συστήματος.

Το επόμενο διάστημα θα φανεί αν η αποσταθεροποίηση μπορεί να προκαλέσει κινδύνους, αλλά προς το παρόν οι περισσότερες προβλέψεις συγκλίνουν σε ένα «αναπαυτικό» επίπεδο κοντά στα σημερινά. Σύμφωνα με έρευνα του πρακτορείου Βloomberg μεταξύ 18 αναλυτών, η ισοτιμία θα διαμορφωθεί κοντά στο 1,20 δολ. στα τέλη του χρόνου και στο 1,22 - 1,23 δολ. στα τέλη του 2011.

Ωστόσο, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις που επικαλούνται τραπεζικοί κύκλοι στην Αθήνα, το προσεχές διάστημα το επίπεδο ισορροπίας είναι μεταξύ 1,05 και 1,15 δολ., άρα υπάρχει ακόμη δρόμος προς τα κάτω.

Φάρμακο για τη στασιμότητα
«Τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρώπη, θεωρώ ότι η υποχώρηση της ισοτιμίας του ευρώ είναι πολύ επωφελής» υποστηρίζει ότι κ. Δημήτρης Μαρούλης, διευθυντής της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Αlpha Βank. «Παρά το γεγονός ότι είναι αποτέλεσμα της κρίσης χρέους, είναι ο μόνος μηχανισμός που θα αποτρέψει τη στασιμότητα της οικονομίας».

Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι το ΑΕΠ στην ευρωζώνη θα ενισχυθεί κατά 1% φέτος και κατά 1,2% το 2011. Το πρώτο τρίμηνο του έτους η αύξηση των εξαγωγών των «16» της ευρωζώνης επιταχύνθηκε στο 2,5% σε σύγκριση με το τελευταίο τρίμηνο του 2009 όταν είχαν αυξηθεί κατά 1,7%. Ισως αυτό είναι ένα δείγμα των θετικών επιδράσεων της ισοτιμίας του ευρώ.

Πριμ στον τουρισμό
Στην Ελλάδα, όπως λέει ο κ. Μαρούλης, «το όφελος είναι μεγαλύτερο σε σύγκριση με τις άλλες χώρες». Συγκεκριμένα, η ανάπτυξη στην Ελλάδα ενισχύεται μέσω της ασθενούς ισοτιμίας του ευρώ με δύο τρόπους:

● Πρώτον, γιατί βελτιώνεται η ανταγωνιστικότητα των προϊόντων και των υπηρεσιών της χώρας, έναντι των χωρών εκτός ευρωζώνης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο τουρισμός, τομέας στον οποίο η χώρα αποκαθιστά την ανταγωνιστικότητά της σε σχέση π.χ. με την Τουρκία και την Αίγυπτο, ενώ γίνεται ελκυστικότερη για τους αμερικανούς τουρίστες, όπως και για τους Ρώσους- που κυρίως συναλλάσσονται με δολάρια- και τους Αραβες. Το ίδιο ισχύει βεβαίως και για τις εξαγωγές ελληνικών προϊόντων σε τρίτες χώρες.

● Δεύτερον, γιατί η Ελλάδα επωφελείται και από την ανάπτυξη των άλλων χωρών της ευρωζώνης στις οποίες εξάγει και πωλεί υπηρεσίες.

Ισως πρέπει να περιμένουμε πριν βγάλουμε συμπεράσματα για τις πρακτικές επιδράσεις της υποτίμησης, αλλά ενθαρρυντική ένδειξη ίσως αποτέλεσε η αύξηση των ελληνικών εξαγωγών κατά 4,7% τον Απρίλιο, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.

Ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό
Στον αντίποδα των όχι ασήμαντων αρνητικών παρενεργειών είναι ο πληθωρισμός. Οι τιμές των καασίμων που έχουν πάρει φωτιά με τις αλλεπάλληλες αυξήσεις φόρων τα τελευταία χρόνια, φουντώνουν ακόμη περισσότερο, αφού τιμολογούνται με το «ακριβό« δολάριο. Και αν η τιμή 1,5 ευρώ το λίτρο της βενζίνης μπορεί να ξεπεραστεί με τη χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς, δεν ισχύει το ίδιο για το πετρέλαιο θέρμανσης. Ο χειμώνας θα είναι οδυνηρά ακριβός εξαιτίας αυτού του λόγου.

Και δεν είναι μόνο τα καύσιμα. Μία σειρά από προϊόντα επηρεάζονται από τις τιμές τόσο του πετρελαίου όσο και άλλων πρώτων υλών που εισάγονται από «χώρες του δολαρίου». Ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί φέτος σε 4,4% κατά μέσο όρο, σύμφωνα με την Αlpha Βank- πολύ υψηλότερα από την πρόβλεψη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Ο υψηλός πληθωρισμός έχει όμως άλλωστε και ένα παράπλευρο όφελος για την οικονομία. Αυξάνει το ονομαστικό ΑΕΠ και, άρα, μειώνει τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ.

Σε κάθε περίπτωση, οι αναλυτές συμφωνούν ότι το ισοζύγιο μεταξύ των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων από την υποτίμηση του ευρώ είναι, στην περίπτωση της Ελλάδας, συντριπτικά θετικό καθώς το μείζον αυτή τη στιγμή είναι να μη διολισθήσει η χώρα σε βαθιά ύφεση.
ΤΑ ΝΕΑ