Αέρα ανανέωσης στους νέους δήμους και τις περιφέρειες φιλοδοξεί να φέρει ο «Καλλικράτης», καθώς ανοίγει τον δρόμο για νέους και παρέχει τη δυνατότητα να είναι υποψήφιοι σύμβουλοι όσοι έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους, σε αντίθεση με το 21ο που προβλέπει το σημερινό εκλογικό σύστημα. Υποψήφιοι θα μπορούν να είναι και ομογενείς ή νόμιμοι μετανάστες, με εξαίρεση το αξίωμα του δημάρχου για το οποίο παραμένει εξάλλου και το ηλικιακό όριο των 21 ετών. Οι ρυθμίσεις αυτές περιλαμβάνονται στο πολυσέλιδο προσχέδιο του «Καλλικράτη», το οποίο δόθηκε από τον υπουργό Εσωτερικών Γιάννη Ραγκούση το περασμένο Σάββατο για διαβούλευση σε δημάρχους και νομάρχες και την επόμενη εβδομάδα αναμένεται να ανακοινώσει και το νέο χωροταξικό.Σύμφωνα με το προσχέδιο, ο καθορισμός των εδρών ανά εκλογική περιφέρεια- δηλαδή οι πρώην δήμοι που θα συνενωθούν σε νέους ή οι σημερινές νομαρχίες οι οποίες θα αποτελέσουν διαμερίσματα των αιρετών περιφερειώνθα καθοριστεί με απόφαση του υπουργού Εσωτερικών και θα γίνει αναλογικά με τον πληθυσμό κάθε περιοχής.
Τόσο ο δήμαρχος όσο και οι αντιδήμαρχοι θα είναι υποχρεωμένοι να κατοικούν στον δήμο εκλογής τους, με εξαίρεση αυτούς των Νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης. Παράλληλα προβλέπεται πως οι δήμαρχοι σε περιοχές άνω των 10.000 κατοίκων θα πρέπει να αναστείλουν κάθε άλλη επαγγελματική τους δραστηριότητα.
Με επιλογή του δημάρχου θα τοποθετούνται οι αντιδήμαρχοι, ο αριθμός των οποίων διαφοροποιείται ανάλογα με τον πληθυσμό κάθε δήμου. Σε δήμους με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους θα ορίζονται έως δύο αντιδήμαρχοι, σε δήμους με πληθυσμό από 5.001 έως 20.000 κατοίκους θα ορίζονται έως τρεις, σε δήμους 20.001 έως 50.000 κατοίκων θα ορίζονται τέσσερις αντιδήμαρχοι, ενώ σε δήμους από 50.001 έως 100.000 κατοίκους θα τοποθετούνται έξι αντιδήμαρχοι και σε δήμους από 100.001 κατοίκους και άνω οκτώ αντιδήμαρχοι.
Αντιθέτως, δεν θα διορίζονται οι νέοι αντιπεριφερειάρχες, αλλά θα ανακοινώνονται μαζί με τον υποψήφιο περιφερειάρχη πριν από τις εκλογές και θα αντιστοιχούν στον αριθμό των διαμερισμάτων κάθε περιφέρειας.
Τα ασυμβίβαστα
Με το σχέδιο τίθενται κωλύματα και ασυμβίβαστα με την ιδιότητα των δημάρχων και συμβούλων. Ετσι, δεν μπορούν να εκλεγούν στις θέσεις αυτές δικαστικοί λειτουργοί, αξιωματικοί των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας, θρησκευτικοί λειτουργοί, γενικοί γραμματείς και υπάλληλοι των δήμων με οποιαδήποτε σχέση εργασίας, υπάλληλοι νομικών προσώπων ή διευθύνοντες και εντεταλμένοι σύμβουλοι αυτών. Απαγορευτική είναι η υποψηφιότητα και για υπαλλήλους του Δημοσίου και δημοσίων επιχειρήσεων, οι οποίοι ήταν διευθυντές ή γενικοί διευθυντές μονάδας στα όρια του δήμου κατά το τελευταίο 18μηνο πριν από τις εκλογές. Ανάλογη πρόβλεψη υπάρχει για διοικητές, υποδιοικητές, προέδρους διοικητικών συμβουλίων, διευθύνοντες ή εντεταλμένους συμβούλους νομικών προσώπων δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου.
Κώλυμα υπάρχει και για όσους συνδέονται με τον δήμο ή με νομικό του πρόσωπο με συμβάσεις ή έργα παροχής υπηρεσιών άνω των 5.000 ευρώ τον χρόνο, καθώς και μέλη εταιρειών- γενικοί διευθυντές, πρόεδροι, μέλη διοικητικών συμβουλίων, διαχειριστές, μέτοχοι - με ποσοστό συμμετοχής πάνω από 5% εφόσον η εταιρεία έχει συμβληθεί με το δήμο.
Ασυμβίβαστη κρίνεται η εκλογή ως δημάρχων ή συμβούλων όσων έχουν οφειλές προς τον δήμο και ορίζεται πως σε περίπτωση εκλογής θα πρέπει να τις έχουν εξοφλήσει μέχρι την εγκατάσταση των νέων δημοτικών αρχών. Ανάλογα κωλύματα και ασυμβίβαστα προβλέπονται και στην εκλογή περιφερειακών συμβουλίων.
Ποιες είναι οι αμοιβές
Ως προς τις αμοιβές των αιρετών, οι δήμαρχοι σε περιοχές άνω των 100.000 κατοίκων θα λαμβάνουν αποδοχές ίσες με εκείνες του γενικού γραμματέα υπουργείου, ενώ το 80% των αποδοχών αυτών θα αναλογεί σε δημάρχους περιοχών 20.000 έως 100.000 κατοίκων και το 60% για δήμους κάτω των 20.000 κατοίκων.
Ισόποση με τις αποδοχές, τα έξοδα παράστασης, τα επιδόματα και τις προσαυξήσεις γενικού γραμματέα υπουργείου θα είναι και η αμοιβή των περιφερειαρχών. Οι αντιδήμαρχοι λαμβάνουν το 50% της αντιμισθίας που αναλογεί στον δήμαρχο, οι πρόεδροι των δημοτικών συμβουλίων λαμβάνουν το 40% αυτής, ενώ οι αντιπεριφερειάρχες και οι πρόεδροι περιφερειακών συμβουλίων το 75%. Δικό τους προϋπολογισμό θα έχουν οι τοπικές ή δημοτικές κοινότητες, όπως θα ονομάζονται τα σημερινά τοπικά διαμερίσματα ή οι δήμοι, που βάσει του σχεδίου θα συνενωθούν. Ειδικότερα, για περιοχές μέχρι 2.000 κατοίκους θα λέγονται τοπικές κοινότητες και σε περιοχές άνω των 2.000 κατοίκων δημοτικές κοινότητες, και θα προβλέπεται εκλογή και τοπικών συμβούλων από αυτές. Στις τοπικές κοινότητες θα εκλέγεται ένα μέλος εάν διαθέτουν έως 200 κατοίκους και 3 μέλη για 201 έως 2.000 κατοίκους. Αντιστοίχως, στις δημοτικές κοινότητες θα εκλέγονται 5 μέλη σε περίπτωση που έχουν 2.000 έως 10.000 κατοίκους, 11 μέλη για 10.001 έως 50.000 κατοίκους και 15 μέλη για 50.001 κατοίκους και άνω.
Ερχονται μαζικές μετακινήσεις προσωπικού
ΜΕ 223 ΝΕΕΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ θα ενισχυθούν οι δήμοι μετά τον «Καλλικράτη», ενώ για τις περιφερειακές αυτοδιοικήσεις το σχέδιο προβλέπει τη μεταφορά 304 νέων αρμοδιοτήτων. Με την αναδιάρθρωση αυτή των αρμοδιοτήτων θα υπάρξουν μαζικές μετακινήσεις και προσωπικού.Συγκεκριμένα, το προσωπικό των νομαρχιών μετατάσσεται υποχρεωτικά από την αρχή του 2011 στις νέες περιφέρειες, με εξαίρεση όσους υπηρετούν σε δομές οι οποίες θα περάσουν στη δικαιοδοσία των δήμων. Οι εργαζόμενοι αυτοί θα κληθούν εντός ενός μηνός από τη δημοσίευση του «Καλλικράτη» να εκφράσουν ενδιαφέρον για εθελοντική μετάταξη στους δήμους. Εάν δεν καλυφθούν οι ανάγκες εντός δύο μηνών, θα εφαρμοστούν υποχρεωτικές μετατάξεις και οι υπάλληλοι θα βρίσκονται στις νέες θέσεις από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους.
Ανάλογες μετατάξεις προβλέπονται και για το προσωπικό υπηρεσιών που θα μεταφερθούν από τις σημερινές κρατικές περιφέρειες στις αιρετές δομές. Αρχικά και για αυτούς ισχύει η δυνατότητα εθελοντικής μετάταξης εντός μηνός. Ωστόσο, στην περίπτωση που στη συνέχεια υπάρξουν υποχρεωτικές μετατάξεις, αυτές θα γίνουν μετά την 1η Ιουλίου 2011.
Παράλληλα, από την 1η Ιανουαρίου 2011 όσα ΚΕΠ λειτουργούσαν σε νομαρχίες θα μεταφερθούν στους δήμους, στους οποίους ήταν εγκατεστημένα μαζί με το προσωπικό τους.
Δύο νομικά πρόσωπα
Στο πλαίσιο της συγχώνευσης των νομικών προσώπων των δήμων προβλέπεται πως κάθε νέος δήμος μπορεί να έχει έως δύο νομικά πρόσωπα- ένα για τους τομείς κοινωνικής προστασίας, αλληλεγγύης και παιδείας και ένα για τομείς πολιτισμού, αθλητισμού και περιβάλλοντος- ενώ για δήμους πάνω από 300.000 κατοίκους προβλέπεται η διατήρηση τεσσάρων νομικών προσώπων και συγκεκριμένα δύο ανά κατηγορία.
Ωστόσο, εάν ο ίδιος δήμος διαθέτει κοινωφελή δημοτική επιχείρηση, τότε επιτρέπεται η διατήρηση μόνον ενός νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου. Παράλληλα, κάθε δήμος μπορεί να έχει και ένα νομικό πρόσωπο για τη διοίκηση και διαχείριση ζώνης λιμένα. Οσον αφορά τις δημοτικές επιχειρήσεις, αυτές περιορίζονται σε μία κοινωφελή, μία ύδρευσης αποχέτευσης, μία ανώνυμη εταιρείαόπου υπήρχε- και μία επιχείρηση ραδιοφωνικού ή τηλεοπτικού σταθμού.
Οι σχολικές επιτροπές
Ειδικά για τις σχολικές επιτροπές συγχωνεύονται σε δύο νομικά πρόσωπα, ένα για τις σχολικές μονάδες της Πρωτοβάθμιας και ένα για τις μονάδες της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Σε δήμους με πληθυσμό άνω των 300.000 κατοίκων μπορούν να συσταθούν σχολικές επιτροπές για κάθε δημοτικό διαμέρισμα.
Το μόνιμο προσωπικό και το προσωπικό αορίστου χρόνου που απασχολούνται σήμερα στα νομικά πρόσωπα και τις δημοτικές επιχειρήσεις θα μεταταχθεί υποχρεωτικά στις νέες, μειωμένες δομές που θα διαμορφωθούν. Ειδικά σε περίπτωση που υπάρξει πλεονάζον προσωπικό από τα νομικά πρόσωπα είναι δυνατή η απόσπασή τους σε άλλες υπηρεσίες του δήμου, με απόφαση του συμβουλίου.
Τέλος στο δημαρχοκεντρικό σύστημα
ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ του σημερινού δημαρχοκεντρικού συστήματος επιχειρείται με τον «Καλλικράτη» μέσα από τη σύσταση 6 νέων δομών. Ειδικότερα, στους δήμους θα λειτουργεί στα πρότυπα της κυβερνητικής επιτροπής Εκτελεστική Επιτροπή αποτελούμενη από τον δήμαρχο και τους αντιδημάρχους, αρμόδια για όλους τους τομείς πολιτικής.
Τα οικονομικά του δήμου θα περνούν πλέον από τη δικαιοδοσία της Οικονομικής Επιτροπής, η οποία θα απαρτίζεται από τον αρμόδιο αντιδήμαρχο και από 6 έως 10 μέλη ανάλογα με το μέγεθος του δημοτικού συμβουλίου. Ανάλογος θα είναι ο τρόπος συγκρότησης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, που προβλέπεται για δήμους άνω των 10.000 κατοίκων και θα αναλάβει ζητήματα χωροταξίας, πολεοδομίας και προστασίας του περιβάλλοντος.
Γνωμοδοτικό όργανο σε δήμους πάνω από 10.000 κατοίκους θα είναι η νέα Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης, αποτελούμενη από 25 έως 50 μέλη- εκπροσώπους φορέων της τοπικής κοινωνίας και δημότες. Καταγγελίες και αναφορές πολιτών για κακοδιοίκηση στους δήμους θα δέχεται ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης, ο οποίος θα είναι πρόσωπο κύρους και θα επιλέγεται σε δήμους άνω των 20.000 κατοίκων από τα 2/3 του δημοτικού συμβουλίου.
Εξυγίανση
Παράλληλα, το νομοσχέδιο προβλέπει ειδικό πρόγραμμα εξυγίανσης στο οποίο θα μπορούν να ενταχθούν όσοι δήμοι έχουν υποχρεώσεις ή χρέη τα οποία υπερβαίνουν συγκεκριμένο ποσοστό των ετήσιων τακτικών εσόδων τους. Η χρηματοδότηση του προγράμματος εξυγίανσης θα γίνει μέσω ειδικού Λογαριασμού Εξυγίανσης και Αλληλεγγύης της Αυτοδιοίκησης, που θα συσταθεί στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.
Στοιχεία σύμφωνα με τα οποία το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού παρουσιάζει σημαντική μείωση σε σχέση με το 2009, παρουσίασε στη Βουλή ο Γ.Παπακωνσταντίνου. Όπως είπε
