Aπό το φθινόπωρο κανείς δημόσιος υπάλληλος δεν θα πληρώνεται εάν δεν είναι εγγεγραμμένος στην ενιαία αρχή πληρωμών, ενώ σύντομα όλες οι πρόσθετες δαπάνες που ζητούν οι υπουργοί θα εγκρίνονται υποχρεωτικά από το Kοινοβούλιο, δηλώνει ο υπουργός Oικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου. Αποκαλύπτει ότι στο α΄ πεντάμηνο τα έσοδα αυξήθηκαν 8% σε σχέση με πέρυσι και αισιοδοξεί ότι δεν θα απαιτηθούν νέα μέτρα, εάν εφαρμοστεί το πρόγραμμα. Διαβεβαιώνει ότι δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας για την πορεία εκτέλεσης του Mνημονίου έως την επόμενη δόση και προαναγγέλλει τη δημοσιοποίηση, σε μηνιαία βάση, των δαπανών ΟΤΑ, ΕΣΥ και Ταμείων. Συνολικά στο πεντάμηνο έχουμε μια θετική εικόνα για την εξέλιξη των εσόδων. Με βάση τα προσωρινά στοιχεία του Μαΐου έχουμε μία αύξηση 8%, που μας φέρνει πολύ κοντά στον ετήσιο στόχο για τα έσοδα
Συνέντευξη στη Μαρία Βουργάνα και την Ελευθερία Αρλαπάνου
Είστε ο βασικός συνομιλητής της λεγόμενης «τρόικας». Ποια είναι η αίσθησή σας; Πώς αποτιμούν τη μέχρι τώρα πορεία υλοποίησης του μνημονίου, υπάρχει ο κίνδυνος να μην μας καταβάλουν τη δεύτερη δόση τον Σεπτέμβριο ή να ζητήσουν πρόσθετα μέτρα για την εκταμίευσή της;
Το πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής που περιγράφεται στο Μνημόνιο μόλις συμπλήρωσε ένα μήνα ζωής. Το μεγαλύτερο μέρος των μέτρων, που σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα θα πρέπει να έχουν υλοποιηθεί ως το τέλος Ιουνίου, έχουν ήδη θεσμοθετηθεί και εφαρμόζονται - ειδικά στο σκέλος των δημοσιονομικών μέτρων- ενώ οι υπόλοιπες δράσεις βρίσκονται στον δρόμο για τη Βουλή. Τα αποτελέσματα από την εκτέλεση του Προϋπολογισμού μας βάζουν μπροστά από τους στόχους. Συνεπώς, δεν έχω λόγο να ανησυχώ για την πορεία υλοποίησης του Μνημονίου ως την επόμενη δόση. Η επόμενη αξιολόγηση από την τρόικα θα έχει ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος Αυγούστου και θεωρώ ότι τα αποτελέσματα θα είναι θετικά για τη χώρα μας.
Η αγορά προεξοφλεί ότι δύσκολα θα «πιάσετε» το στόχο για τη μείωση του ελλείμματος χωρίς τη λήψη πρόσθετων μέτρων. Μπορείτε να διαβεβαιώσετε πως κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί;
Δεν θα χρειαστούν πρόσθετα μέτρα, αρκεί να εφαρμοστεί το πρόγραμμα. Και το πρόγραμμα περιέχει τόσο άμεσα δημοσιονομικά μέτρα όσο και μέτρα διαρθρωτικά, που αντιστοιχούν σε βαθιές τομές στη δημοσιονομική μας διαχείριση, σε μεγάλες αλλαγές ενός συστήματος αδιαφανούς και πολύπλοκου, που σε μεγάλο βαθμό ευθύνεται για τον σημερινό εκτροχιασμό, αλλά και την ευκολία με την οποία πέφτουν έξω οι προϋπολογισμοί του κράτους. Όσο για το φετινό έλλειμμα, θυμίζω στους πρώτους πέντε μήνες είναι μειωμένο πάνω από 40% σε σχέση με πέρυσι. Θα πετύχουμε τον στόχο.
Ποια είναι η εικόνα που έχετε για την πορεία των εσόδων το Μάιο και συνολικά πλέον στο πεντάμηνο;
Τα έσοδα και τον Μάιο αυξήθηκαν σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Συνολικά στο πεντάμηνο έχουμε μια θετική εικόνα. Με βάση τα προσωρινά στοιχεία του Μαΐου έχουμε μία αύξηση 8%, που μας φέρνει πολύ κοντά στον ετήσιο στόχο για τα έσοδα. Θυμηθείτε ότι σημαντικά μέτρα, όπως η αύξηση του ΦΠΑ κατά δύο μονάδες, αλλά και η τελευταία αύξηση των ΕΦΚ, δεν έχουν ακόμα αποτυπωθεί στα έσοδα.
Με τη διπλή αύξηση των συντελεστών του ΦΠΑ έχετε υπολογίσει πως θα εισπράξετε φέτος συνολικά περίπου 19 δισ. ευρώ. Τι σας κάνει να πιστεύετε ότι θα επιτευχθεί ο στόχος που έχετε θέσει, με δεδομένο ότι η κρίση στην αγορά βαθαίνει και η κατανάλωση περιορίζεται διαρκώς;
Τα έσοδα που εκτιμούμε από τον ΦΠΑ μέσα στο 2010 είναι περίπου 18,5 δισ. ευρώ. Το πρώτο τετράμηνο τα έσοδα από ΦΠΑ έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το 2009, παρά το γεγονός ότι σε αυτούς τους μήνες έχουμε μεγαλύτερη ύφεση σε σχέση με πέρυσι. Η πορεία των εσόδων από ΦΠΑ δεν είναι γραμμική μέσα στο έτος, αλλά επηρεάζεται και από την εποχικότητα. Η δική μας πρόβλεψη ήταν σε αυτό το τετράμηνο να έχει επιτευχθεί περίπου το 31% των ετήσιων εσόδων από ΦΠΑ και έχουμε καταφέρει να εισπράξουμε περίπου 34%, άρα βρισκόμαστε άνετα εντός των στόχων. Σε αυτό συντέλεσε σημαντικά το μέτρο των αποδείξεων, αλλά εννοείται ότι ακόμη έχουμε πολλή δουλειά μπροστά μας στο πεδίο της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής και της ενίσχυσης των εισπρακτικών μηχανισμών.
Μιλώντας για την ύφεση, έχετε κάποια πρώτα στοιχεία για το πώς κινήθηκε το ΑΕΠ στο δεύτερο τρίμηνο του έτους; Η εικόνα είναι χειρότερη από το πρώτο;
Δεν έχουμε διαθέσιμα στοιχεία, ώστε να μιλήσουμε με ασφάλεια για την πορεία του ΑΕΠ το δεύτερο τρίμηνο. Έχουμε όμως κάποια ενθαρρυντικά στοιχεία από την αύξηση στον όγκο των λιανικών πωλήσεων. Στο πρόγραμμα που ακολουθούμε, το σενάριο ανάπτυξης προβλέπει ύφεση 4% μέσα στο 2010, ώστε να αρχίσει η ανάκαμψη σταδιακά από το 2011. Όλοι θέλουμε να μην επιβεβαιωθεί αυτή η πρόβλεψη και να αρχίσει η ανάκαμψη νωρίτερα.
Πρόσφατα δημοσιοποιήσατε λίστες με τα ονόματα γιατρών που φοροδιαφεύγουν. Θα ακολουθήσουν και άλλες λίστες από άλλες επαγγελματικές ομάδες; Να περιμένουμε και τα πρώτα «λουκέτα» και κάποιους να οδηγούνται στη φυλακή ή τελικά θα «δικαιώσετε» όσους σας κατηγορούν ότι οι κινήσεις αυτές είναι απλώς επικοινωνιακού χαρακτήρα;
Η απόφαση για δημοσιοποίηση των ονομάτων των γιατρών είναι μέρος μιας συνολικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Πριν φτάσουμε στη δημοσιοποίηση ονομάτων, έχει γίνει προηγουμένως πολλή δουλειά που περιλαμβάνει διασταυρώσεις, ελέγχους και βεβαιώσεις παραβάσεων. Δεν δημοσιοποιούμε ονόματα χωρίς στοιχεία, μόνο για να δημιουργήσουμε «είδηση». Θα συνεχίσουμε με κλείσιμο καταστημάτων και με κάθε άλλο μέσο, προκειμένου το συντομότερο δυνατό να αποκατασταθεί η φορολογική συνείδηση στην κοινωνία μας και να νιώσουν οι πολίτες ότι το κράτος λειτουργεί, για να εμπεδωθεί ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα. Τον δρόμο προς τη φυλακή τον δείχνουν τα δικαστήρια, αλλά για εμάς η εποχή που μπορούσε κάποιος να φοροδιαφεύγει σε βάρος των υπόλοιπων φορολογούμενων και σε βάρος του κράτους, χωρίς κανένα κόστος, χωρίς καμία τιμωρία, θέλουμε να γίνει παρελθόν.
Τι αποκαλύπτουν οι διασταυρώσεις στα στοιχεία των εισοδημάτων που δηλώνουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες και της ακίνητης περιουσίας τους;
Το πρόγραμμα διασταυρώσεων που με απόλυτη συνέπεια ακολουθεί η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων έχει αποδειχτεί ένας θησαυρός πληροφορίας στα χέρια των ελεγκτικών αρχών. Είναι εξαιρετικά αποκαλυπτικά τα στοιχεία για επαγγελματικές ομάδες και άτομα που με εισοδήματα στο αφορολόγητο όριο φτάνουν να κατέχουν τεράστιας αξίας ακίνητη περιουσία. Πολύ σύντομα στοιχεία που προκύπτουν από το νέο κύκλο διασταυρώσεων θα δημοσιοποιηθούν.
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί αν και βεβαιώνουν φόρους και πρόστιμα στους παραβάτες μόνο ένα μικρό τμήμα αυτών καταλήγει άμεσα στα ταμεία του δημοσίου, αφού «μπλοκάρουν» για πολλά χρόνια στα δικαστήρια. Σχεδιάζετε κάποια μέτρα για να επιταχυνθεί η διαδικασία είσπραξης των οφειλών του Δημοσίου;
Ήδη με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο εισάγαμε μια σειρά από μέτρα που διευκολύνουν στην άμεση απόδοση προστίμων και ποινών για πολλές παραβάσεις. Μέτρα όπως η επιτόπου βεβαίωση και απόδοση προστίμων από το ΣΔΟΕ ισχύουν πλέον από 1η Ιουνίου. Είναι γεγονός ότι, όταν μία φορολογική παράβαση φτάσει σε δικαστική διαδικασία, υπάρχουν σημαντικές καθυστερήσεις, αλλά η καθυστέρηση στην είσπραξη οφειλών και ο μεγάλος όγκος ληξιπρόθεσμων δεν είναι μόνο από υποθέσεις που έχουν μπλοκάρει στα δικαστήρια. Ήδη τρέχουμε ένα πρόγραμμα για την αποκατάσταση ληξιπρόθεσμων οφειλών, ενώ στα επόμενα βήματά μας είναι η δημιουργία νέων φορολογικών δομών, ώστε να καταφέρουμε να μειώσουμε τους χρόνους που συνδέονται με τις αποδόσεις και τις εισπράξεις εσόδων.
Τα κέρδη των επιχειρήσεων υποχωρούν και πολλές καταγράφουν ήδη ζημίες λόγω της κρίσης. Πώς θα καταφέρετε να εισπράξετε τα έσοδα από την έκτακτη εισφορά στις επιχειρήσεις που έχετε υπολογίσει για το επόμενο έτος; Υπάρχει εναλλακτικό σχέδιο;
Οι εκτιμήσεις για τα έσοδα που θα προέλθουν από αυτό το μέτρο είναι αρκετά μικρότερες από αυτά που είχαμε υπολογίσει και εισπράττουμε από την εφαρμογή του μέτρου φέτος που ο φόρος επιβλήθηκε στα εισοδήματα των επιχειρήσεων για τη χρήση του 2008. Αντίστοιχα ο φόρος που αναμένεται να εισπραχθεί το 2011 επιβάλλεται σε κέρδη της χρήσης του 2009. Άρα, οι αποκλίσεις από τις εκτιμήσεις δεν θα είναι μεγάλες.
Ιδιωτικοποιήσεις
Συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα
Πολλοί αναλυτές χαρακτηρίζουν άτολμο το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων που ανακοινώσατε. Η απόφαση να μην «αγγίξετε» τις συμμετοχές του Δημοσίου σε ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΟΠΑΠ και να μην εκχωρήσετε management σε ΕΥΔΑΠ - ΕΥΑΘ ενδέχεται να αναθεωρηθεί αργότερα; Υπάρχει χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του προγράμματος που ανακοινώσατε και κάποιος συγκεκριμένος στόχος για έσοδα φέτος;
Μετά τη συζήτηση στο Υπουργικό Συμβούλιο, οι συναρμόδιοι υπουργοί ανακοινώσαμε το πιο φιλόδοξο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων και αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας που έχει δει η χώρα. Ένα πραγματικό αναπτυξιακό βήμα, ένα κάλεσμα στα κεφάλαια που υπάρχουν εντός και εκτός της χώρας και σε κάθε τομέα -δρόμοι, τρένα, λιμάνια, αεροδρόμια...- με κάθε τρόπο παρέμβασης -παραχωρήσεις, πωλήσεις ποσοστών, στρατηγικές συμμαχίες. Στόχος μας είναι να αναδιαρθρώσουμε την οικονομία πάντα με τη διαφύλαξη του δημοσίου συμφέροντος. Είναι ένα μεγάλο πακέτο δράσεων και μόνο για ατολμία δεν μπορεί κανείς να κατηγορήσει αυτή την κυβέρνηση. Με την ανακοίνωση του προγράμματος ανοίξαμε την ατζέντα και το επόμενο βήμα είναι να παρουσιαστούν τα συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα ανάλογα με το βαθμό ωριμότητας. Από πλευράς εσόδων, στο Μνημόνιο έχει τεθεί ο στόχος για 1 δισ. ευρώ κατ’ έτος από το 2011 έως το 2013.
Καμία πληρωμή στο Δημόσιο εκτός της Ενιαίας Αρχής
Πολλοί σας καταλογίζουν ευθύνες για καθυστερήσεις στην αναδιάρθρωση του φοροεισπρακτικού και ελεγκτικού μηχανισμού, με αρκετές ΔOY να παραμένουν ακέφαλες, κατάσταση που έχει αρνητικό αντίκτυπο στην πορεία των εσόδων. Πότε θα ανακοινώσετε τον νέο «Kαλλικράτη» για τις εφορίες και τα τελωνεία; Eχετε καταλήξει στον αριθμό των υπηρεσιών που θα καταργηθούν;
Tα προβλήματα δυσλειτουργίας στους φορολογικούς και εισπρακτικούς μηχανισμούς είναι μεγάλα και η αναμόρφωση δεν μπορεί να γίνει από τη μία μέρα στην άλλη. Oμως έχουμε ήδη προχωρήσει σε μετακινήσεις και ανανεώσεις στελεχών σε πολλές ΔOY, ενώ οι διορισμοί διευθυντών και προϊστάμενων προχωρούν με το νέο σύστημα που έχει εκπονηθεί από το υπουργείο Eσωτερικών. Σύντομα θα ανακοινώσουμε το συνολικό σχέδιο αναμόρφωσης των οικονομικών υπηρεσιών με ριζικές αλλαγές, καταργήσεις και ενοποιήσεις υπηρεσιών, κεντρικοποίηση ελέγχων και δημιουργία νέων υπηρεσιών για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και την εξυπηρέτηση του πολίτη.
Έχετε προαναγγείλει τη θέσπιση δημοσιονομικών κανόνων. Πότε πρέπει να περιμένουμε το νομοσχέδιο και αν μπορείτε να μας πείτε ορισμένα παραδείγματα για το πώς θα λειτουργούν; Τι θα γίνεται στην περίπτωση που κάποιο από τα υπουργεία υπερβαίνει τα όρια;
Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που έχουμε ορίσει στο Μνημόνιο, το νομοσχέδιο θα κατατεθεί στην Βουλή το τέλος Ιουνίου. Θα περιλαμβάνει το νέο τρόπο κατάρτισης και παρακολούθησης του προϋπολογισμού, τροποποιώντας το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, δημοσιονομικούς κανόνες και υποχρεώσεις που ενισχύουν το ρόλο του Κοινοβουλίου στην κατάρτιση και την παρακολούθηση του προϋπολογισμού. Είμαστε από τις ελάχιστες χώρες της Ε.Ε. που δεν έχουν νομοθετημένους δημοσιονομικούς κανόνες, και η θέσπισή τους -για παράδειγμα με συγκεκριμένα όρια δαπανών συνολικά και ανά φορέα- θα βοηθήσει στον ουσιαστικό έλεγχο των κρατικών δαπανών, εφόσον δεν θα είναι νόμιμες όσες δαπάνες ξεπερνούν τα όρια, εκτός αν υπάρχει τροποποίηση του προϋπολογισμού από τη Βουλή.
Πολλοί σας κατηγορούν ότι επικεντρώνετε τις προσπάθειες στα έσοδα και λιγότερο στην αντιμετώπιση της σπατάλης στο Δημόσιο, με το πρόβλημα να εντοπίζεται κυρίως στα ασφαλιστικά ταμεία και τα νοσοκομεία. Πότε θα δούμε να μπαίνει «ψαλίδι» στις αλόγιστες δαπάνες στο στενό και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα ή και αυτή τη φορά οι υποσχέσεις θα μείνουν στα χαρτιά;
Οι υποσχέσεις δεν μένουν στα χαρτιά. Σε επίπεδο «κεντρικής κυβέρνησης», με τις διμερείς ομάδες παρακολούθησης δαπανών και υποχρεώσεων, το αποθεματικό 10% που έχει δημιουργηθεί και τη μηνιαία εκταμίευση των πιστώσεων, έχουμε ήδη καταφέρει μια μεγάλη εξοικονόμηση και πάντως δαπάνες που κινούνται και χαμηλότερα από τα όρια που έχουν τεθεί. Τους επόμενους μήνες είναι υποχρέωσή μας να δημοσιοποιούμε σε μηνιαία βάση και να επιβάλουμε αυστηρότερο έλεγχο στις δαπάνες της «γενικής κυβέρνησης», δηλαδή του Δημοσίου έξω από τα στενά όρια των υπουργείων. Με αυτό το μέτρο και μαζί με τη δουλειά που γίνεται από τη συμφωνία-πλαίσιο με τις ελεγκτικές εταιρείες για την εγκατάσταση σύγχρονων λογιστικών συστημάτων σε όλο το δημόσιο τομέα, είμαι βέβαιος ότι ως το 2011 θα είμαστε σε θέση να δίνουμε λογαριασμό στους πολίτες για κάθε ευρώ που ξοδεύεται από φορέα του Δημοσίου. Το νέο ασφαλιστικό και η προσπάθεια που γίνεται από τα αρμόδια υπουργεία συνολικά, θεωρώ ότι θα οδηγήσει σε μεγάλες εξοικονομήσεις και βιώσιμη διαχείριση στα ασφαλιστικά ταμεία και στα νοσοκομεία.
Πότε θα παρουσιάσετε την ενιαία αρχή πληρωμών στο Δημόσιο και από πότε θα τεθεί σε εφαρμογή; Πότε αναμένετε ως υπουργός Οικονομικών να έχετε στα χέρια σας τον ακριβή αριθμό των δημοσίων υπαλλήλων που πληρώνετε;
Το έργο της ενιαίας αρχής προχωράει. Έχουν συγκεντρωθεί στοιχεία για το σύνολο σχεδόν των δημοσίων υπαλλήλων και με μικρές εξαιρέσεις λόγω αντικειμενικών δυσκολιών -όπως π.χ. το υπουργείο Παιδείας- έχουν καταγραφεί στην ενιαία βάση δεδομένων που ήταν το σημαντικό πρώτο βήμα. Από το φθινόπωρο, όποιος δεν πληρώνεται από την ενιαία αρχή πληρωμών, απλώς δεν θα πληρώνεται! Και το αργότερο έως το τέλος του χρόνου θα δημοσιοποιηθεί από το υπουργείο Οικονομικών μια εκτενής μελέτη για τον αριθμό των υπαλλήλων και τη δομή του μισθολογίου.
Θα επιμείνουμε στα λουκέτα... Δεν δημοσιοποιούμε ονόματα χωρίς στοιχεία, μόνο για να δημιουργήσουμε «είδηση». Θα συνεχίσουμε με κλείσιμο καταστημάτων και με κάθε άλλο μέσο, προκειμένου το συντομότερο δυνατό να αποκατασταθεί η φορολογική συνείδηση στην κοινωνία μας. Τον δρόμο προς τη φυλακή τον δείχνουν τα δικαστήρια.
Θα πετύχουμεΓια το φετινό έλλειμμα, θυμίζω στους πρώτους πέντε μήνες είναι μειωμένο πάνω από 40% σε σχέση με πέρυσι. Θα πετύχουμε τον στόχο.
Νέες λίστες«Θησαυρός» για τα έσοδα οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις των Εφοριών
ΕφορίεςΣτα επόμενα βήματά μας είναι η δημιουργία νέων φορολογικών δομών, ώστε να καταφέρουμε να μειώσουμε τους χρόνους που συνδέονται με τις αποδόσεις και τις εισπράξεις εσόδων.
Σε μηνιαία βάσηΤους επόμενους μήνες είναι υποχρέωσή μας να δημοσιοποιούμε σε μηνιαία βάση και να επιβάλουμε αυστηρότερο έλεγχο στις δαπάνες της «γενικής κυβέρνησης»
ΛογαριασμόςΩς το 2011 θα είμαστε σε θέση να δίνουμε λογαριασμό στους πολίτες για κάθε ευρώ που ξοδεύεται από φορέα του Δημοσίου
ΣτοιχείαTο αργότερο έως το τέλος του χρόνου θα δημοσιοποιηθεί από το υπουργείο Οικονομικών μια εκτενής μελέτη για τον αριθμό των υπαλλήλων και τη δομή του μισθολογίου
ΙδιωτικοποιήσειςΜε την ανακοίνωση του προγράμματος ανοίξαμε την ατζέντα και το επόμενο βήμα είναι να παρουσιαστούν τα συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα ανάλογα με το βαθμό ωριμότητας.
Στην κατάσταση που βρίσκεται η χώρα, οι απεργίες των συντεχνιακών ομάδων του δημόσιου τομέα, οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην επιβολή ακόμη πιο σκληρών μέτρων από τις Βρυξέλλες. 
Οι απλοί πολίτες έχουν κατανοήσει πλέον ότι για να αντιμετωπίσει η χώρα μας το μεγάλο δημόσιο χρέος και να μπει σε διαδικασία οικονομικής εξυγίανσης, απαιτείται πανεθνική προσπάθεια. Και στην προσπάθεια αυτή είναι πρόθυμοι να συμβάλουν από το υστέρημά τους, αφού πρώτα δώσουν έμπρακτα το παράδειγμα οι πολιτειακοί και πολιτικοί παράγοντες της χώρας και οι έχοντες και κατέχοντες. Μέχρι και 8 δις ευρώ μπορεί να μειωθεί το δημόσιο έλλειμμα το 2010, με περικοπές στις δημόσιες δαπάνες, είσπραξη μέρους των οφειλών προς το δημόσιο από βεβαιωμένους φόρους, την περιστολή μη καταβολής και παράνομης επιστροφής ΦΠΑ.
